Geoteknik ve Altyapı
Geoteknik Tasarım ve Zemin Değerlendirmesi
Onaylı zemin etüdü verileriyle temel sistemini seçiyor; iksa, sıvılaşma ve zemin iyileştirme hesaplarını TBDY 2018'e göre yapıp projelerini çiziyoruz.
Etüt raporu ile statik proje arasındaki iş
Zemin etüdü raporunda sondaj logları, SPT değerleri, kayma dalgası hızı ölçümleri ve laboratuvar sonuçları bulunur; çoğu raporda bir temel önerisi de yer alır. Bu öneriyi yapının gerçek yükleri, bodrum derinliği ve komşu binalarla birlikte hesapla doğrulamak, kazının nasıl tutulacağına ve zeminin iyileştirilmesi gerekip gerekmediğine karar vermek geoteknik tasarımın işidir. Bu hesapları yapıyor, temel, iksa ve zemin iyileştirme projelerini çiziyoruz. Konut, sanayi ve ticari yapı yatırımcıları, müteahhitler ve kamu kurumları için çalışıyoruz.
1999 Kocaeli depreminde Gölcük ve çevresindeki kıyı dolgularında sıvılaşma, yanal yayılma ve kıyı çökmeleri görüldü. Körfez kıyısındaki gevşek kum ve siltli dolgularda yeraltı suyu bugün de sığdır. Kıyının hemen gerisinde yamaç yerleşimleri başlar. Aynı mahallede iki komşu parselin zemini birbirinden çok farklı davranabildiği için her parseli kendi verisiyle değerlendiriyoruz.
2026'da teslim ettiğimiz işlerde yumuşak kil üzerine kurulacak çok bloklu bir hizmet binası için derin karıştırma (DSM) kolonlarıyla zemin iyileştirmesi tasarladık. Kıyıda kontrolsüz dolgu üzerine yapılacak park yapılarında jet grout kolonlarını projelendirdik. Bir CNG istasyonunun yapıları için de geoteknik raporu ve zemin iyileştirme projesini hazırladık. Bu işlerde sıvılaşma ve çevrimsel yumuşama değerlendirmesi yaptık, oturmaları sonlu elemanlar yöntemiyle hesapladık.
Sondaj, SPT ve diğer arazi deneyleri, jeofizik ölçümler, laboratuvar deneyleri ve zemin etüdü raporu yetkili kuruluşlarca hazırlanır ve ilgili idarece onaylanır. Yukarıdaki işlerde de saha verisini başka yetkili kuruluşların veri raporlarından aldık. Biz bu verilerle geoteknik tasarımı yapıyor, etüt programının yapıya uygun kurulması için etüdü yapacak kuruluşla koordinasyon sağlıyoruz.
Kapsam
Etüt raporunun mühendislik yorumu
Zemin profilini, SPT ve kayma dalgası hızı verilerini, yeraltı suyu seviyesini ve laboratuvar parametrelerini tasarım gözüyle okuyoruz. Eksik ya da birbiriyle çelişen veri varsa yazılı olarak bildiriyoruz.
Temel sistemi seçimi
Tekil, sürekli, radye ya da kazıklı temel. Seçenekleri taşıma gücü, toplam oturma ve farklı oturma hesabıyla karşılaştırıyor, gerektiğinde oturmayı sonlu elemanlar modeliyle hesaplıyoruz.
Sıvılaşma ve çevrimsel yumuşama
Kıyı dolgularında ve gevşek kumlu sahalarda sıvılaşma potansiyelini, yumuşak kil ve siltlerde deprem sırasındaki dayanım kaybını tahkik ediyoruz. Temel ve iyileştirme kararı bu sonuca göre verilir.
Şev stabilitesi
Yamaç parsellerinde ve kazı şevlerinde güvenlik sayısını statik ve deprem durumu için ayrı hesaplıyoruz. Sonuç yetersizse drenaj, şev açısının değiştirilmesi ya da destek yapısı öneriyoruz.
İksa ve derin kazı
Fore kazık perde, palplanş, öngermeli ankraj veya zemin çivisi. Sistemi kazı derinliğine, komşu binaların temellerine ve yol altındaki hatlara bakarak seçiyoruz.
Zemin iyileştirme
Jet grout, derin karıştırma (DSM) ve taş kolon seçeneklerini kazıklı temelle aynı tabloda karşılaştırıyoruz. Zeminin cinsi, iyileştirilecek derinlik, yapı yükü ve şantiyedeki çalışma alanı seçimi belirler. Seçilen yöntemin tasarım esaslarını ve uygulama sonrası doğrulama deneylerini de tanımlıyoruz.
Uygulanan mevzuat ve standartlar
Temel ve zemin hesaplarını Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin temel tasarımı ve zemin hükümlerine göre yapıyoruz. Yerel zemin sınıfı (ZA–ZF) kayma dalgası hızı ve arazi deneyi verileriyle belirlenir. Sıvılaşabilir zeminler gibi ZF sınıfına giren zeminlerde sahaya özel değerlendirme gerekir. Zemin sınıflandırmasında TS 1500'ü, betonarme temel elemanlarında TS 500'ü, geoteknik tasarım esaslarında TS EN 1997-1'i kullanıyoruz. Kazık ve ankraj imalatı için ilgili uygulama standartlarını projeye işliyor, hesapları idarenin ve yapı denetim kuruluşunun istediği biçimde veriyoruz.
Çalışma süreci
Ön değerlendirme
Mimari avan, parselin konumu, komşu yapılar ve varsa eski etüt verileriyle sahanın geoteknik risklerini çıkarıyoruz.
Etüt programı koordinasyonu
Sondaj sayısı ve derinliği, arazi ve laboratuvar deneyleri, jeofizik ölçümler için yapının ihtiyacını etüdü yapacak yetkili kuruluşa yazılı olarak iletiyoruz.
Veri değerlendirmesi
Onaylı rapordaki verilerden tasarım parametrelerini seçiyor, zemin sınıfını ve tasarımda esas alınacak yeraltı suyu seviyesini belirliyoruz.
Hesap ve seçenekler
Taşıma gücü, oturma, sıvılaşma, şev ve iksa hesaplarını yapıyoruz. Birden fazla çözüm mümkünse teknik sonuçları ve yaklaşık maliyetleri yan yana koyuyoruz.
Proje ve onay
Temel, iksa ve iyileştirme paftalarını statik projeyle aynı aks ve kotlarda çiziyor, idareden ve yapı denetimden gelen revizyonları işliyoruz.
Uygulama desteği
Kazı ve kazık imalatı sırasında şantiyede çıkan zemini tasarım varsayımlarıyla karşılaştırıyoruz. Fark varsa projeyi revize ediyoruz.
Teslim edilen belgeler
- Geoteknik değerlendirme ve temel sistemi seçim raporu
- Taşıma gücü, oturma, sıvılaşma ve çevrimsel yumuşama hesap raporu
- Sonlu elemanlar yöntemiyle oturma analizi (gerektiğinde)
- Şev stabilitesi hesap raporu (gerektiğinde)
- İksa projesi (plan, kesitler, ankraj ve kazık detayları, kazı aşamaları)
- Zemin iyileştirme tasarım esasları ve kalite kontrol deney programı
- Uygulama sırasında izleme ve ölçüm önerileri
Sık sorulan sorular
Zemin etüdü raporunu siz mi hazırlıyorsunuz?
Hayır. Etüt raporunu yetkili kuruluşlar hazırlar, idare onaylar. Biz etüt programının yapıya uygun kurulması için bu kuruluşla görüşüyor, onaylı rapordaki verilerle geoteknik tasarımı yapıyoruz.
Kıyıya yakın bir parselde sıvılaşma değerlendirmesi şart mı?
Yeraltı suyu sığ, zemin gevşek kum ya da siltli kumsa evet. Gölcük ve Körfez kıyısındaki dolgu alanlarında bu koşul sık görülür. Yumuşak kil ve siltlerde deprem sırasındaki dayanım kaybını da ayrıca kontrol ediyoruz.
Radye mi, kazıklı temel mi seçilmeli?
Hesap sonucuna göre. Taşıma gücü, beklenen toplam ve farklı oturma ile sıvılaşma sonucu kararı belirler. İki seçeneği de hesaplıyor, hangisini neden seçtiğimizi raporda yazıyoruz.
Komşu binaya bitişik bodrum kazısında ne yapılmalı?
Önce iksa projesi yapılmalı, kazıya ondan sonra başlanmalı. Kazı derinliğine ve zemine göre fore kazık perde, ankraj ya da zemin çivisiyle iksa tasarlıyoruz. Komşu temellerin durumu ve kazının hangi sırayla yapılacağı projede ayrıca gösterilir.
Zemin iyileştirme mi, kazıklı temel mi daha ekonomik?
Bunu sahanın zemin profili belirler. Yumuşak kilde geniş bir alanı iyileştirmek gerekiyorsa DSM çoğu zaman uygun düşer. Dar alanda ya da mevcut bir yapıya yakın çalışılacaksa jet grout öne çıkar, ancak birim maliyeti daha yüksektir. Sağlam tabaka çok derinde değilse kazıklı temel daha ekonomik olabilir. Seçenekleri yaklaşık maliyet hesabıyla birlikte karşılaştırıyoruz.
Uygulamadan örnekler
Bu alandaki projelerimiz
Projeniz için teklif alın
Yapının türünü, yerini ve elinizdeki belgeleri yazın. Kapsamı ve süreyi birlikte belirleyip yazılı teklif gönderelim.