Yapı Tasarımı
Prefabrik (Önüretimli) Yapı Tasarımı
Sanayi tesisi, depo, lojistik ve tarımsal yapılarda önüretimli betonarme elemanları, soket temelleri ve birleşim detaylarını hesaplıyor, üreticinin kalıplarına uyan statik projeyi hazırlıyoruz.
Önüretimli betonarme yapıda neyi tasarlıyoruz?
Prefabrik (önüretimli) betonarme yapılarda kolon, kiriş, aşık, çatı kirişi ve döşeme elemanları fabrikada dökülür, sahaya taşınır ve vinçle yerine konur. Açıklıkları geniş, aksları tekrar eden yapılarda imalat süresi kısalır; beton kalitesi de fabrikada daha kolay denetlenir. Yerinde dökülen betonarmeden asıl farkı, elemanların birbirine sonradan bağlanmasıdır. Sistemin depremdeki davranışını büyük ölçüde bu bağlantılar belirlediği için hesabımızın en çok zaman alan kısmı da birleşim detaylarıdır.
Sanayi tesisi, depo, lojistik merkezi, üretim holü ve tarımsal yapılar için önüretimli taşıyıcı sistem projesi hazırlıyoruz. Kocaeli'de bu işlerin muhatabı çoğunlukla organize sanayi bölgelerinde yeni tesis kuran ya da mevcut tesisini büyüten işverenler. 1999 depremi bölgedeki pek çok sanayi yapısında birleşimlerin zayıf noktası olduğunu gösterdi ve bu deneyimi detay kararlarında göz önünde tutuyoruz. Bu tesislerde ağır raf sistemleri ve tavan vinçleri sık görülür, çatıya sonradan güneş paneli konması da artık olağan bir durum. Bu yükleri modele baştan koyuyoruz.
Tasarıma mimari projeyle, üretici firmanın kalıp ve eleman olanaklarıyla ve zemin değerlendirmesi sonuçlarıyla başlıyoruz. Fabrikanın kalıbı olmayan bir kesit ya da sahaya taşınamayacak boyda bir kiriş çizmenin anlamı yok. Bu yüzden üreticinin olanaklarını ön boyutlandırmadan önce öğreniyoruz.
Kapsam
Taşıyıcı sistem kurgusu
Aks aralığını, kolon yüksekliğini ve çatı eğimini işletmenin içinde ne yapılacağına göre belirliyoruz. Vinç kirişi gerekecekse kolon kesiti ve konsol yeri buna göre değişir.
Eleman tasarımı
Kolon, kiriş, aşık ve çatı kirişleriyle TT ve boşluklu döşeme elemanlarının kesitini ve donatısını hesaplıyoruz.
Soket (kova) temeller
Kolonun oturduğu soket temelin boyutlarını ve donatısını, kolonun temele ankastre bağlanabilmesi için gereken koşullarla birlikte hesaplıyoruz.
Bağlantı detayları
Kiriş-kolon mafsallarını, pimleri ve elastomer mesnetleri ayrıntılandırıyoruz. Döşeme elemanlarının birbirine ve kirişe bağlanışını, çatı ve döşemenin diyafram olarak sürekli çalışmasını da bu aşamada çözüyoruz.
Montaj aşaması hesapları
Eleman yerine konup bağlanana kadar bitmiş yapıdaki gibi çalışmaz. Kaldırma noktalarını, geçici mesnetleri ve montaj sırasındaki stabiliteyi ayrıca kontrol ediyoruz.
Karma sistemler
Çelik çatı, betonarme perde ya da yerinde dökme bölümle birlikte çalışan yapılarda iki sistemin buluştuğu arayüzü tasarlıyoruz.
Uygulanan mevzuat ve standartlar
Deprem hesabında Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nin önüretimli betonarme binalara ayrılmış hükümlerini, eleman boyutlandırmada TS 500'ü uyguluyoruz. Yük değerlerini TS 498'den, beton sınıfına ilişkin koşulları TS EN 206'dan alıyoruz. Organize sanayi bölgesindeki bir parselde yapı ruhsatını ve proje onayını OSB yönetimi verir; OSB dışında bu yetki ilgili belediyededir. Yapım aşamasını iki durumda da yapı denetim kuruluşu denetler.
Önüretimli yapılarda deprem hasarlarının önemli bölümü birleşim bölgelerinde ve kolon-temel bağlantısında görülür. Bu yüzden her birleşim tipi için ayrı hesap yapıyor, sonuçlarını hesap raporunda eleman hesaplarıyla aynı ayrıntıda veriyoruz.
Çalışma süreci
İhtiyaç ve veri toplama
Tesiste ne üretileceğini ya da depolanacağını, vinç ve raf yüklerini, imar durumunu soruyor; yetkili kuruluşça hazırlanmış zemin etüdü raporunu istiyoruz.
Ön boyutlandırma
Aks düzenini ve eleman tiplerini üreticinin kalıp olanaklarıyla karşılaştırıyoruz. Kalıbı olmayan bir kesit gerekiyorsa bunu burada görüyoruz.
Analiz ve tasarım
Sistemi yaygın kullanılan yapısal analiz yazılımlarında modelliyor; deprem, rüzgâr, kar ve işletme yükleri altında elemanları ve birleşimleri boyutlandırıyoruz.
Birleşim ve montaj kontrolleri
Kolon-temel, kiriş-kolon ve döşeme birleşimlerini tek tek kontrol ediyoruz. Elemanın kaldırıldığı, taşındığı ve geçici mesnet üzerinde beklediği durumlar için ayrı hesap yapıyoruz.
Proje ve onay
Statik projeyi ve hesap raporunu teslim ediyor, OSB yönetiminden ya da belediyeden ve yapı denetim kuruluşundan gelen düzeltmeleri işliyoruz.
Üretim ve montaj koordinasyonu
Eleman çizimlerimizi üreticinin çizimleriyle karşılaştırıp farkları kapatıyoruz. Montaj sırasında çıkan teknik soruları yanıtlıyoruz.
Teslim edilen belgeler
- Statik ve deprem hesap raporu
- Soket temel ve bağ kirişi projesi
- Kolon, kiriş, aşık ve döşeme eleman çizimleri ile donatı listeleri
- Bağlantı ve mesnet detay paftaları
- Montaj aşaması hesapları ve montaj sırası notları
- Metraj cetveli
Sık sorulan sorular
Prefabrik yapı projesini üretici firma hazırlamıyor mu?
Bazı üreticiler hazırlıyor. Biz işveren adına bağımsız tasarım yapabiliyor ya da üreticinin eleman çizimleriyle uyumlu bir statik proje hazırlayabiliyoruz. Hangisinin uygun olduğunu işe başlamadan konuşuyoruz.
Prefabrik mi, çelik mi tercih edilmeli?
Tek bir doğru cevap yok; açıklık, yangın gereksinimi, işletme yükleri ve teslim süresi kararı belirler. Kararsız kalınan işlerde iki sistemi de ön boyutlandırıp yapısal çelik seçeneğiyle yan yana koyuyoruz.
Tesisin ileride genişletilmesi hesaba katılabilir mi?
Evet, ama bu kararın projenin başında verilmesi gerekir. Genişleme yönündeki akslarda temel, kolon ve bağlantı detaylarını ek yapıyı alacak şekilde kurguluyoruz.
Tarımsal yapılar için de tasarım yapıyor musunuz?
Evet. Ahır, depo ve işleme tesisi gibi yapılarda önüretimli sistem tasarlıyoruz. Hibe destekli projeler için Tarımsal Yapılar ve IPARD / TKDK Hibe Projeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Çatıya güneş paneli eklenecekse ne yapılmalı?
Önce çatı elemanlarının bu ek yükü taşıyıp taşımadığına bakılmalı. Yeni yapılarda panel ve konstrüksiyon yükünü baştan hesaba katıyoruz. Mevcut yapıda çatı kirişleri ile aşıkların kapasitesini kontrol edip uygunluk değerlendirmesi yapıyoruz.
Projeniz için teklif alın
Yapının türünü, yerini ve elinizdeki belgeleri yazın. Kapsamı ve süreyi birlikte belirleyip yazılı teklif gönderelim.